![](../../Content/jstree/icon-hethong.png)
Mặt trời trong lòng núi: Truyện
ký/ Nguyễn, Xuân Châu .- TP. Hồ Chí
Minh: Tổng hợp; 2011 .- 126 tr.; 21 cm.
Núi Bà Rá là nơi
ghi dấu nhiều chiến tích anh dũng, kiên cường của các chiến sỹ cách mạng trong
hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ của dân tộc. Từ năm 1925 đến năm
1941, thực dân Pháp cho xây dựng tại chân núi Bà Rá một nhà tù lớn để giam giữ tù
nhân. Tại đây, chúng đã từng giam giữ các đồng chí: Tô Ký, Trần Văn Giàu,
Nguyễn Thị Định… Trong kháng chiến chống Mỹ, núi Bà Rá là căn cứ quân sự của Mỹ
- ngụy nhằm kiểm soát vùng Đông Nam bộ. Nhưng núi Bà Rá cũng mang trên mình
nhiều chiến tích anh dũng kiên cường của quân và dân Phước Long. Bên sườn núi
phía Tây có hang Dơi, hang Cây Sung là căn cứ địa cách mạng vững chắc mà Đội
Biệt động Bà Rá đã từng bám trụ và lập nhiều chiến công.
Để tưởng nhớ và tỏ
lòng tri ân sâu sắc tới những chiến sĩ đã hy sinh và những người còn sống, tác
giả Nguyễn Xuân Châu đã sưu tầm và ghi lại những ký ức lịch sử anh hùng của Đội
Biệt động Bà Rá qua tác phẩm truyện ký “Mặt trời trong lòng núi”. Sách dày 126
trang, do Nhà xuất bản Tổng hợp thành phố Hồ Chí Minh phát hành năm 2011. Cuốn
sách “Mặt trời trong lòng núi” được viết dựa trên nhiều nguồn tư liệu khác nhau
cùng với lời kể của nhân chứng sống lúc bấy giờ sẽ giúp bạn đọc hiểu phần nào
về hoạt động và chiến tích của Đội Biệt động Bà Rá anh dũng.
Đội Biệt động Bà Rá được thành
lập từ năm 1965 và hoạt động ở ngay núi Bà Rá trong suốt mười năm liền (từ năm
1965 cho đến ngày 6/1/1975, khi giải phóng Phước Long). Đội do hai đồng chí
Huỳnh Thị Minh Tuyết và Nguyễn Văn Thỏa làm đội trưởng, đã lập nhiều chiến công
xuất sắc, khiến kẻ địch ăn không ngon, ngủ không yên, lúc nào cũng nơm nớp lo
đối phó.
Khác với hoạt động của biệt
động nội thành, Đội Bà Rá chủ yếu dựa vào núi rừng hiểm trở, được người dân hết
lòng che chở, nên dù hoạt động ngay tận hang ổ của địch, dù bị địch bao vây,
ruồng bắt liên tục mà vẫn an toàn. Nhiệm vụ chính của đội Bà Rá là vận động
tuyên truyền cách mạng, tạo tiếng vang lớn trong lòng địch...
Dẫu biết rằng chiến tranh là
khốc liệt, đẫm máu, là hy sinh mất mát, nhưng sự hy sinh khiến Bảy Thỏa (Nguyễn
Văn Thỏa - Đội trưởng) đau đớn, xúc động nhất là sự hy sinh của vợ chồng Thời -
Liên. “Chị Liên đưa thư của K ủy cho đội, bị địch phục kích bắn chết ngay lèn
đá”, Thời - chồng Liên nghe được tin “lặng người đi, đôi mắt như ngây dại, lát
sau như sực tỉnh, gầm lên: Vợ tôi đã bị địch giết. Tôi phải trả thù, tôi phải
khiêng xác vợ tôi đem về… Anh cầm khẩu đại liên, xông ra khỏi hang, Bảy Thỏa
ngăn lại không kịp….Từ trong hang nhìn
ra, thấy hàng chục tên địch gục ngã. Rồi tiếng súng im bặt… anh thấy Thời nằm
cạnh Liên, người đầy vết đạn. Bảy Thỏa khóc nấc lên, đau đớn vô cùng. Hai vợ
chồng trẻ mới cưới nhau vài tháng, vậy mà đã vĩnh viễn ra đi, xác cách nhau chỉ
được vài mét.”
Trong chiến tranh, điều gì
cũng có thể xảy ra, không ai biết được điều đó. Khoảng cách giữa sống và chết
mong manh như sợi tóc. “Bảy Thỏa đã từng chôn cất hàng chục đồng đội thân yêu.
Họ hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ. Nhiều người chưa biết thế nào là tình yêu
trai gái… Đối với những người đó, tình yêu Tổ quốc lớn lao hơn tất cả, vì Tổ
quốc mà họ hy sinh máu xương, không hề nuối tiếc. Nhưng đồng đội thì nuối tiếc
họ vô cùng.” Thân xác họ vùi vào cỏ cây đất đá Phước Long, họ là những anh
hùng.
Lấy đau thương làm động lực
chiến đấu, anh và đồng đội mười người giờ chỉ còn bốn quyết chiến đấu để bảo vệ Đội
Biệt động Bà Rá, giữ liên lạc, kết nối và cùng phối hợp với đoàn quân chủ lực
Trung đoàn 165, dẫn đường tiến đánh các vị trí xung yếu của địch ở Bà Rá, Phước
Long. Trận đánh ác liệt đã có không ít chiến sĩ hy sinh, nhưng Phước Long là
tỉnh đầu tiên ở miền Nam đã được hoàn toàn giải phóng. Những giọt nước mắt
nghẹn ngào vì hạnh phúc quê hương được giải phóng. Bảy Thỏa “gọi thầm tên những
đồng đội đã khuất…và biết bao bạn bè đã hy sinh, nằm lại trên vùng đất Phước
Long… Phước Long hiện nay đã giải phóng rồi, các bạn mãi sống trong lòng Phước
Long yêu dấu…”
Và Bảy Thỏa vẫn tự nhủ lòng:
Sẽ không bao giờ quên Đội Biệt động Bà Rá. Anh và đồng đội - như những mặt trời
trong lòng núi Bà Rá, lấy thời trẻ của mình làm ánh sáng làm lý tưởng của cuộc
đời… Như bài thơ “Mặt trời trong lòng núi” của nhà thơ Phương Vỹ đã viết:
Đội Biệt động Bà Rá anh hùng
Những chàng trai, cô gái trẻ
trung
Như mặt trời trong lòng núi
Sáng mãi đêm Phước Long
Kẻ thù hãi hùng
Nhân dân phấn khởi
Lý tưởng cách mạng như mặt
trời soi rọi
Hòa vào ánh sáng tuổi thanh
xuân
Làm nên những kỳ tích lẫy lừng
Đội Biệt động Bà Rá anh hùng
Sáng mãi
Mặt trời trong lòng núi
Và ngày nay, ai đến chân núi
Bà Rá, cũng thấy một văn bia bằng đá tưởng nhớ liệt sĩ và đồng bào tử nạn ở Bà
Rá - Phước Long. Người viết những dòng bi hùng đó, không ai khác chính là
Nguyễn Văn Thỏa, tức Bảy Thỏa, người Đội trưởng Đội Biệt động Bà Rá anh dũng
năm xưa.
Sách hiện có tại Thư viện tỉnh
Bà Rịa - Vũng Tàu, xin trân trọng giới thiệu đến quý bạn đọc./.
Đinh Thúy
Phòng Công
tác Bạn đọc - Thư viện tỉnh BR-VT