29/12/2018

GTS – Hà Nội băm sáu phố phường

Hà Nội mảnh đất nghìn năm văn hiến, trải qua biết bao trang sử hào hùng nhưng vẫn luôn mang trong mình một nét đẹp lãng mạn, một nét đẹp bình yên, một nét đẹp đến nao lòng không chỉ với những du khách nước ngoài ghé thăm Hà Nội mà ngay cả với những con người đang sống và làm việc trên mọi miền Tổ quốc. 

Khi nhắc về Hà Nội, chúng ta vẫn thường nghĩ đến địa danh “Hà Nội – 36 phố phường”. Vậy có ai trong chúng ta không khỏi tò mò về 36 phố phường ấy là những phố phường nào? vì sao lại có tên gọi như vậy? có được nhắc đến trong cuốn sách viết về Hà Nội của nhà văn Thạch Lam hay không? Hiểu được sự hiếu kỳ của bạn đọc, Thư viện tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu xin giới thiệu đến quý vị và các bạn cuốn sách “Hà Nội băm sáu phố phường” và hi vọng tác phẩm này sẽ giúp ta hiểu hơn về một Hà Nội cổ kính, bình dị, đáng yêu và mơ màng biết nhường nào.

“Hà Nội băm sáu phố phường” là tập bút ký nổi tiếng của nhà văn Thạch Lam. Thạch Lam (1910 – 1942), tên thật là Nguyễn Tường Lân, sinh tại Cẩm Giàng, Hải Dương. Ông là cây bút tiêu biểu thuộc nhóm Tự lực văn đoàn. Tập bút ký “Hà Nội băm sáu phố phường” được tập hợp lại từ những bài viết in trên báo sau khi ông qua đời, như để nói hộ cho mọi trái tim tin yêu luôn hướng về thủ đô, rằng “Hãy yêu mến Hà Nội với tâm hồn người Hà Nội”. Theo Thạch Lam: “Người Pháp có Paris, người Anh có London, người Trung Quốc có Thượng Hải. Trong các sách vở, trên các báo chí, họ nói đến thành phố của họ một cách tha thiết, mến yêu” và người Việt Nam ta, ta tự hào khi có Hà Nội.

Cuốn sách “Hà Nội băm sáu phố phường” chủ yếu viết về chuyện phố, chuyện phường, đời sống dân sinh, đặc biệt là đi sâu vào những thứ quà chỉ riêng nơi đây mới có. Đó là cốm, là bánh đậu, bánh khảo, kẹo lạc, chén trà nóng nghi ngút khói trong đêm đông… Với giọng văn giản di, mộc mạc của Thạch Lam, Hà Nội xưa hiện ra ở nhiều góc cạnh cùng các đặc trưng riêng, tạo nên sức quyến rũ lạ kỳ, níu chân bất cứ vị khách nào lại qua. Nơi có những mái nhà cổ kính khoác lên mình lối kiến trúc độc đáo, dáng vẻ quanh co nhưng rất đỗi mềm mại của những con phố quen thuộc, là nét văn hoá ẩm thực tinh tế... giữa không gian êm ả, thanh bình, rộn rã mà trầm mặc. Nói cách khác cuốn sách đã giúp người đọc nhìn thấy cả vóc dáng và tâm hồn Hà Nội.

Tác phẩm dày 191 trang, khổ 19cm chứa đựng hai mươi mốt bài ký nhỏ như hai mươi mốt bức họa đầy hoài niệm, dựng nên hình bóng Hà Nội xưa. Ta sẽ bắt gặp nhiều cảnh đời qua những mẩu chuyện ngắn hết sức xúc động. Họ là những người phụ nữ tần tảo, sống một cuộc đời lầm lũi, vất vả với gánh nặng cơm áo gạo tiền. Bên cạnh đó, thấp thoáng giữa các số phận éo le, ẩn hiện tình yêu đôi lứa trong sáng và thuần khiết. Tất cả đều là những câu chuyện về những con người Hà Nội, nép mình dưới những khu phố khác nhau, với những mảnh ghép cuộc đời khác nhau, hiện lên đơn sơ bằng ngòi bút chân thực của tác giả.

Với “Hà Nội băm sáu phố phường”, tác giả cũng bày tỏ niềm thương cảm tới những người bán rong – những thân phận nhỏ bé, lam lũ kiếm sống, mưu sinh trong đêm. Thế mới biết, đằng sau một Hà Nội phồn hoa vẫn còn đó những mảnh đời nhọc nhằn cơ cực đến thế. Khi tất cả chìm trong màn đêm, những tiếng rao như mở ra một thế giới mới của Hà Nội, một thế giới không ồn ào, không vội vã mà là một Hà Nội tĩnh lặng chứa bao nỗi lo toan.

Nhưng ấn tượng hơn cả trong tác phẩm của Thạch Lam có lẽ là những trang viết về văn hoá ẩm thực của người dân Hà thành. Qua từng câu chữ nhẹ nhàng thủ thỉ, các thứ quà Hà Nội xưa hiện lên khiến bất cứ ai cũng phải xuýt xoa, phải gật gù, phải thèm thuồng, phải say đắm. Đó là “Bún sườn và canh bún”, là “Bánh đậu”, là “Bánh khảo, kẹo lạc, ô mai”… mỗi thứ quà đều được tác giả đặc tả khéo léo nhằm mang tới một hình dung rõ nét nhất về phong vị của người Tràng An. Hơn thế, ông còn đẩy những món ăn ấy lên một tầm cao hơn khi khẳng định qua bài ký: "Quà ... tức là người". Đối với Thạch Lam, ăn quà không đơn thuần là nếm những sản vật trong trời đất mà là sự cảm nhận những tinh hoa, là thần thái, cũng như bộc lộ nét văn hóa trong cách thưởng thức khi "Ăn quà cũng là một nghệ thuật.”

Quả thực, “Hà Nội băm sáu phố phường” đã thể hiện được tấm lòng trân trọng của Thạch Lam đối với nét văn hoá và quá khứ của Hà Nội. Ai trong chúng ta cũng nên có trong tay cuốn sách này - tập bút ký nổi tiếng chỉ dành riêng cho vẻ đẹp Hà Nội, để tự mình hít hà đầy lồng ngực hương thơm một góc nhỏ xưa cũ, thả hồn vào dòng lịch sử mênh mang của Thủ Đô yêu dấu và cảm nhận thực sự những nét đẹp đó trong mỗi trái tim, để nhớ mãi rằng “Hà Nội xinh xắn lắm, đừng cứ mơ về những nơi xa xôi mà chẳng mơ về Hà Nội.”

Có những cuốn sách không chỉ để đọc, mà còn để nâng niu và trân trọng, "Hà Nội băm sáu phố phường" là một trong những cuốn sách như thế. Các bạn hãy tìm đọc cuốn sách này tại Thư viện tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu để tìm hiểu những nét văn hóa, để cảm nhận và thêm yêu Hà Nội – mảnh đất ngàn năm văn hiến, các bạn nhé!

Nguyễn Mến

Thư viện tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu